Bouwen aan een nieuwe makersscene

Over compromisloze kunst, verborgen culturele parels en de toekomst van makers in Limburg.

Wie ben jij als maker, en wat probeer je met je werk te laten voelen of zien?

Wat mij het meest enthousiasmeert in kunst is het zoeken, creëren en tonen van contrasten. Daarin schuilt voor mij de kern van relevantie: kunst moet schuren, je dwingen opnieuw te kijken, je automatische reacties ontregelen, scratch where it hurts. Niet alleen om je te laten nadenken over actuele thema’s en de wereld om je heen, maar ook over wie jij zelf bent en welke plek je inneemt in dat geheel.

Ik ben van origine installatiemaker en artistiek onderzoeker binnen het grensgebied van bio-art en technologie. Mijn werk loopt uiteen van installaties met levende mieren tot sonische onderzoeken naar de akoestiek van natuurgebieden. Tegenwoordig ben ik vooral organisatorisch actief: met het City-collectief organiseer ik kunst-, film- en muziekevenementen en creëer ik groeimogelijkheden voor jonge makers in Limburg (exposities, performances, jazzavonden, filmvertoningen, workshops, ateliers) vaak in samenwerking met culturele partners in de Venlose binnenstad. Hiervoor ontvingen we onlangs de Cultuurfonds Cultuurprijs.

Daarnaast ben ik directeur van het Limburg Film Festival, educatiecoördinator bij Zomerparkfeest, werk ik als zzp’er aan uiteenlopende projecten en geef ik af en toe kunst- en inspiratielessen. Wat ik vooral belangrijk vind, is dat jonge makers zien hoeveel mogelijkheden er hier zijn, en dat mensen ontdekken hoe interessant het talent is dat in deze regio rondloopt.

Met al mijn projecten wil ik werelden openen die misschien niet de jouwe zijn, maar waar je je volledig in kunt onderdompelen, waar andere regels gelden dan daarbuiten. Ik houd van compromisloze kunst: als je langskomt in het City Theater of op het Limburg Film Festival, moet je even je eigen identiteit kwijt kunnen raken in die wereld. Hoe nicher, eigenzinniger en ego-gedreven een werk kan zijn, hoe spannender. Dat “iemand anders’ wereld instappen” maakt kunst voor mij eindeloos waardevol.

Wat betekent het voor jou om maker te zijn in Noord- en Midden-Limburg?/ Wat maakt het tof, of juist uitdagend, om dat wat je doet in deze regio te doen?

Het is hier gewoon leuk. Alles kan. Veel voelt nog revolutionair. Over schuren en scratch where it hurts gesproken: dat gaat hier bijna vanzelf.

Ik heb een enorme liefde voor Limburg; de cultuur, de taal, de mentaliteit. Geen regio voelt voor mij zo warm en gemoedelijk. Ik voel me eigenlijk het meest thuis binnen de euregio; ik ben eerst Limburger, dan Europeaan, en dan pas Nederlander.

Dat we grenzen aan Duitsland en België vind ik magisch en vol potentie. Randstedelingen zien ons soms als geïsoleerd, maar kom op: zij wonen langs de zee, wij wonen langs fantastische steden als Keulen, Düsseldorf, Duisburg, Hasselt, Genk en Luik. Ik geloof sowieso niet in grenzen. Wat zou er gebeuren als alle Duitse bezoekers van de 2 Brüder ook onze musea, collectieven en evenementen zouden ontdekken? Daar ligt voor makers een enorme kans.

Deze regio barst van de potentie. Er is zóveel dat nog kan en moet ontstaan. Voor mij is het een vruchtbare bodem waar je met gelijkgestemden in je moedertaal nieuwe ideeën kunt ontwikkelen die je jongere zelf heel blij zouden hebben gemaakt. Waarom zou je jezelf exporteren als je hier juist iets kunt bouwen voor de nieuwe generatie?

Uitdagingen zijn er ook: gebrek aan ruimtes, makers die wegtrekken of überhaupt niet in aanraking zijn geweest met kunst. Maar dat zie ik juist als onze taak: mensen laten zien wat hier mogelijk is en een reden creëren om te blijven. Cultuur is niet alleen leuk; het is een investering in de toekomst van onze regio—in identiteit, infrastructuur, kennis en de mensen die hier wortel kunnen schieten.

Wat heb jij zelf geleerd of ontdekt in deze regio dat andere makers ook zouden moeten weten?

Hoe gepassioneerd, warm en leuk de mensen hier zijn.

En: de hidden gems. Niet alles is hier gearchiveerd, geinstagramd of gewikipediaad. Denk aan het atelier van Jos Deenen waar je zo binnenloopt, de beelden op de Bolwaterstraat, Truuj Bolwater, de wand bij de Houtstraat, het City Theater, de inspiratie ligt hier letterlijk op straat.

Ook de korte lijntjes zijn goud waard. Ik denk dat kunstvormen hier soms nog wat geïsoleerd zijn (fotografen bij fotografen, schilders bij schilders, etc.) terwijl juist de kruisbestuiving tussen disciplines, generaties, landsdelen en landen zorgt voor zichtbaarheid en verbinding. Zodra je dat mengt, zie je mensen echt “aan” gaan.

Wat heb jij nodig om hier actief te kunnen blijven als maker? Zijn er vormen van steun, samenwerking of kansen die daarbij zouden helpen?

Het universele antwoord: ruimtes, ruimtes, ruimtes.
Een gezamenlijke plek om te creëren, samen te komen, te experimenteren, het liefst mét eventruimte. Zo ontstaan nieuwe ideeën én nieuwe makers. Wat ik voor me zie is eigenlijk een culturele incubator: van zolderkamer naar plek waar je kunt groeien tot je museum- of theaterwaardig bent.

Geld is fijn, maar geld alleen lost niets op. Je hebt de juiste mensen, ideeën en plekken nodig. En ergens romantiseer ik de struggle ook een beetje dat niets mooiers is dan iets zó graag willen dat niemand nog om je heen kan. Maar dan moet je wél weten wat er allemaal mogelijk is.

Als je vooruitkijkt: wat hoop je dat er de komende jaren verandert of groeit in deze regio? Wat zou je hier graag meer zien?

Meer niche makers. In andere steden heb je vegan popculture-toekomstsociologen, conceptuele kookkunstenaars die zich bezighouden met de dekolonisatie van eten, multidisciplinaire ecofeminisme-onderzoekers en hier kwamen we tot nu toe vaak niet verder dan “schilder, punt” of “dichter, punt”. We konden die breedte ook nog niet echt aan.

Als we onze visie op makerschap verbreden, ontstaat er ruimte voor nieuwe makers, andere denkwijzen en samenwerkingen buiten de culturele sector. Daardoor wordt kunst en cultuur uiteindelijk onvermijdelijk in de hele regio.